Adam öldürmeyeceksin.
MISIR'DAN ÇIKIŞ 20:13
Bu ayet İbranicede iki kelime olarak geçer. Lo (לֹא), İbranicede “hayır” veya “değil” anlamına gelir. Diğeri ise tek bir fiildir: Ratsakh (רָצַח), yani “öldürmek”. Ratsakh sözcüğü, 1. Krallar 21. bölümde, Kral Ahav’ın Navot adlı adamın toprağını ele geçirmek için onun öldürülmesine neden olduğu olayı anlatırken kullanılır. Ratsakh (רָצַח) sözcüğü, önceden tasarlanmış bir cinayeti ifade edebilir. Ancak bu sözcüğün Kutsal Kitap’ta geçtiği yerlerin neredeyse yarısı, sığınak kentlerle ilgilidir. Eski İsrail’de, sığınak olarak ayrılmış altı kent vardı. Bu kentler, bir insanın ölümüne istemeden neden olan kişinin kaçıp sığınabileceği güvenli yerlerdi. Biz buna “cinayet” demeyiz. Bunun yerine “kasıtsız adam öldürme” deriz. Anlaşılan insan yaşamı o kadar değerlidir ki, böylesine kapsamlı bir yasağı hak eder:
Bir insanın yaşamına son verme.
Ancak On Buyruk’tan sonra, eski İsrail halkına verilen başka bir buyruklar bütünüyle de karşı karşıya kalırız. Bunlar Mısır’dan Çıkış Kitabı’nın 21-23. bölümlerinde yer alır ve On Buyruğu daha ayrıntılı bir şekilde açıklayıp kapsamını genişletir. Bu bölümde altıncı buyruğa daha ayrıntılı açıklamalar ve hangi durumlarda nasıl uygulanacağına dair başka yasalar da bulunur. Peki ya birini kazara öldürürsen? Ya kendini veya evini savunmak zorunda kalırsan? İşte bu buyruklar, bu tür karmaşık durumların hepsini ele alır.
Ancak öldürme konusu ilk kez ele alındığında, karşımıza yalnızca iki sözcükten oluşan basit bir yasa çıkar: “Öldürmeyeceksin.” Öyleyse bu buyruğa tersinden baktığımızda, aslında bize yaşamı koruma sorumluluğu verildiğini görürüz. Tanrı’nın buyruklarının amacı yaşamdır. On Buyruğun altıncısı da bunu son derece açık bir şekilde ortaya koyar.
Bu buyruklar bize şunu öğretir: Düşüncelerimizin en iyisini, bütün enerjimizi, sahip olduğumuz bilgeliği ve ahlaki değerlerimizi yaşamı korumaya ve geliştirmeye yönelttiğimizde, Tanrı’nın isteğiyle uyumlu şekilde hareket etmiş oluruz.
Ancak öldürme konusu ilk kez ele alındığında, karşımıza yalnızca iki sözcükten oluşan basit bir yasa çıkar: “Öldürmeyeceksin.” Öyleyse bu buyruğa tersinden baktığımızda, aslında bize yaşamı koruma sorumluluğu verildiğini görürüz. Tanrı’nın buyruklarının amacı yaşamdır. On Buyruğun altıncısı da bunu son derece açık bir şekilde ortaya koyar.
Bu buyruklar bize şunu öğretir: Düşüncelerimizin en iyisini, bütün enerjimizi, sahip olduğumuz bilgeliği ve ahlaki değerlerimizi yaşamı korumaya ve geliştirmeye yönelttiğimizde, Tanrı’nın isteğiyle uyumlu şekilde hareket etmiş oluruz.
ÇEVİRİ: Bible Project - Don't End a Life, Protect It